Home Introduction Persons Geogr. Sources Events Mijn blog(Nederlands)
Religion Subjects Images Queries Links Contact Do not fly Iberia
This is a non-commercial site. Any revenues from Google ads are used to improve the site.

Custom Search
Quote of the day: As for her, careless of concealment, she
Notes
Display Latin text
Display Dutch text


Ovid XIII Chapter 6: 481-575 Hecuba's lament and transformation
Next chapter
Return to index
Previous chapter
The Trojan women lift her body, counting over the lamented children of Priam, and recounting how much blood one house has surrendered. They weep for you, girl, and for you, Hecuba, who were lately called the royal wife, the royal parent, the image of bright Asia, now in evil circumstances, even for a prisoner, whom victorious Ulysses would not have wanted, except for the fact that you had given birth to Hector: a partner for his mother that Hector would scarcely have imagined! Embracing the body of Polyxena, now empty of that brave spirit, she sheds the tears for her that she has shed so often for her husband, sons and country. She pours her tears over her daughter's wound, covers her lips with kisses, and beats at her own bruised breast. Then, tearing at her white hair caked with blood, and plucking at her breast, she said this amongst other things: Child - since, what else is left me? - your mother's last grief, Child, you lie there, and I see your wound, that is my wound. Look, you also have your wound, so that I might lose none of my children without bloodshed. Because you were a woman, I thought you safe from the sword: yet, a woman, you have died by the sword: and that same Achilles who has ruined Troy and made me childless, who has destroyed so many of your brothers, has killed you in the same way. Yet when he fell to the arrow of Paris, and Phoebus, I said: "Now surely, Achilles is no longer to be feared." Yet even then I still needed to fear him. His very ashes in the tomb are hostile to our race: even in the grave we feel his enmity: I gave birth for the Aeacidae! Mighty Ilium is in the dust, and, in a grievous outcome, our ruined State is ended. But still, it ended: in me, only, Pergama remains. My grief still takes it course. A moment ago I was endowed with the greatest things, so many sons and daughters, sons-in-law, and daughters-in-law, and my husband. Now, exiled, destitute, torn from the tombs of my loved ones, I am dragged off as a prize, to serve Penelope. She will point me out to the women of Ithaca, as I spin the wool she gives me, and say: "This is the famous mother of Hector, this is Priam's queen." Now you, Polyxena, after so many have been lost, you, who were the only one left to comfort your mother's grief, have been sacrificed on an enemy tomb! I have borne offerings for the enemy dead! Why do I remain, unyielding? Why do I linger here? Why do you preserve me, wrinkled old age? Why prolong an old woman's life, cruel gods, unless it is for me to view more funerals? Who would have thought Priam could be happy when Pergama has fallen? Yet he is happy, in death! He did not see you killed, daughter, but left his kingdom and his life together. Do I imagine you will be endowed with funereal splendour, and your body laid to rest in the ancestral tomb? That is not our house's fate! Your mother's tears will be your funeral gift, and the wastes of foreign sand. I have lost everything: now an only child is left, once the youngest son of my family, his mother's dearest, a reason to endure life for a brief space of time, Polydorus, sent to these shores, to the Ismarian king. But why do I delay, meanwhile, the cleansing of your cruel wound with water, your face spattered with drops of blood?' She spoke, and went to the shore, with the stumbling steps of an old woman, tearing at her white hair. 'Give me an urn, women of Troy!' said the unhappy mother, wanting to draw water from the sea. There, she saw Polydorus's body, thrown on the beach, covered with open wounds made by Thracian spears. The Trojan women cried out, but she was dumb with grief. The grief itself obliterated both her powers of speech and the tears welling inside, and she stood unmoving like solid rock, at one moment with her gaze fixed on the ground, the next lifting her face grimly towards the sky. Now she looked at her dead son's face, now at his wounds, mostly at his wounds, awakening a growing anger in herself. Then it blazed out, and she, as if she were still a queen, determined on vengeance, her whole mind filled with thoughts of punishment. Hecuba, her grief mixed with anger, forgetting her age, but not forgetting her rage, like a lioness maddened by the theft of her unweaned cub, that, though she cannot see her enemy, follows the traces she finds of his footsteps, found her way to the author of the dreadful crime, Polymestor. She made out that she wanted to show him a secret hoard of gold, to be given to her son. The Thracian believed her, and with his usual desire for gain, came with her secretly. Then with smooth and cunning words, he said: 'Do not delay, Hecuba: give me your gift to your son! It will all be for him, both what you give and what was given before, I swear by the gods.' She gazed at him, grimly, as he spoke and swore his lying oath, until, her seething anger boiling over, she called on her train of captive women to attack the man, and drove her nails into his deceitful eyes, and (made strong by anger) tore the eyeballs from their sockets, and dipped her hand, and drank, stained with his sinful blood, not from his eyes (nothing of them remained) but from the holes that were his eyes. The Thracians, enraged by the murder of their king, attacked the Trojan woman, hurling stones and missiles, but she chased the stones they threw, snapping at them with a harsh growling, and, readying her jaws for words, barked when she tried to speak. The place is still there, and takes its name, Cynossema, the Monument of the Bitch, from this, and she still howls mournfully amongst the Sithonian fields, remembering endlessly her ancient suffering. Her fate moved the Trojans and her enemies the Greeks, and it moved all the gods as well, yes, all, so that even Juno, Jove's sister-wife, said that Hecuba did not merit such misfortune.

Events: The sacrifice of Polyxena, Polymestor and Polydorus

Trojaanse vrouwen zorgden voor haar lichaam.

Zij beklaagden de vloek die rustte op Priamus’ geslacht, dat hoge dodental in een familie, ze treurden om het meisje en om de moeder die zich nog tot voor kort koningin mocht noemen. Hecuba was ooit het symbool van de bloei van Troje, nu was ze een deel van de buit. Zo zielig zag ze eruit dat zij nooit door Odysseus zou meegenomen zijn als ze Hector niet had gebaard: door Hector vond zijn moeder in haar oude dag als slavin-moeder nog een meester...

Zij omarmde het nu zielloos lichaam van haar dapper kind, ze huilde voor haar, zoals zij al zo dikwijls voor de stad, voor haar man en zoons gehuild had. Tranen vloeiden in de wonden, zij kuste de dode lippen, bonkte zich als nooit tevoren op de borst en de schouders. Met haar grijze haren badend in het stollend bloed liet ze haar hartverscheurende klachten klinken.

"Mijn kind! Wat rest mij nog? Jij bent je moeders laatste rouw. Hier lig je dan, lief kind! Ik voel je wonden alsof ze de mijne waren! Geen van mijn kinderen mocht ik verliezen door moord, zelfs jij werd door het zwaard gedood! Ik dacht dat jij als vrouw voor wapens veilig was, maar ook als vrouw ben jij door staal gedood en het is dezelfde man die al jouw broers en jou deed sterven: Achilles, de ondergang van Troje, de plunderaar van ons geslacht. Toen hij door het schot van Paris en Apollo getroffen was, dacht ik: "Nu hoef ik niet meer bang te zijn voor Achilles!" Maar toch moet ik nog altijd bang zijn, zijn vijandigheid blijft, zelfs tot in zijn graf. Voor hem bracht ik mijn kindertal ter wereld!

Het machtige Troje ligt plat, het was een verschrikkelijke nederlaag voor de stad! Slechts voor mij blijft Troje leven, want mijn verdriet duurt voort. Tot kort voor nog zo hoog getroond, zo rijk gezegend door mijn man, door zoveel zoons en dochters, word ik nu van hun graven losgescheurd, beroofd, ontheemd, ik word slavin van Penelope. Terwijl ik mijn wol spin op Ithaka, wijst die mij aan de andere vrouwen aan: ‘Daar zit de vrouw van Priamus, de moeder van de befaamde Hector...’

Jij, kind, jij die na zoveel doden als enige je moeders leed had kunnen verzachten, jij viel aan een Griekse schim ten offer; het was een grafgeschenk dat ik het leven schonk! Wat doe ik hier nog? Wat heb ik nog aan mijn hoge leeftijd? O wrede goden, die een oude vrouw slechts sparen om steeds nieuwe doden te aanschouwen! Wie had kunnen denken dat Priamus na de val van Troje van geluk mocht spreken omdat hij dood is? Samen met zijn stad verliet hij het leven en hij hoeft jouw onheil niet te zien, mijn kind. Men zou jou als prinses toch wel een rouwdienst moeten geven; je lichaam dient te rusten in het oude familiegraf.

Helaas, ons huis kent dat geluk niet meer. Je krijgt als doodsgift je moeders tranen mee, een handvol zand uit vreemde grond. Nu ben ik alles kwijt. Er rest mij nog slechts een zoon, voor wie ik dit leven nog een korte tijd verdraag, mijn dierbaar kind Polydorus, de jongste in ons huis vol mannen, uitbesteed aan de koning van dit land... Maar kom, ik wil intussen deze vreselijke wonden, jouw met bloed besmeurd gelaat in zee gaan reinigen." Na deze woorden liep de oude vrouw het strand op, moeizaam, rukkend aan haar witte haren. "Vrouwen! Geef mij die urn!".

Ze wou van het water scheppen maar zag daar het lijk van Polydorus, aangespoeld op het strand. Het lichaam zat vol diepe wonden, toegebracht door een Thrakisch wapen. Een kreet steeg op bij de Trojaanse vrouwen; Hecuba verstomde van smart. Haar stem, haar tranen, dat puur verdriet... Als een harde rots verstijfde zij, strak richtte zij haar ogen op die plek vlak voor zich; dan hief ze het van smart vertrokken gelaat naar de lucht. Ze keek opnieuw naar hoe haar zoon daar lag, zijn hoofd, zijn wonden... Vooral die wonden. Wrok was nu haar enige wapen... Door wrok gedreven, alsof ze nog steeds koningin was, eiste ze vergelding. Alles waar zij nog aan dacht was wraak.

Vurig als een leeuwin die, van haar jonge welp beroofd, de jagers al op het spoor is zonder hen te zien, zo liep ook Hecuba, ten prooi aan smart en woede, op Polymestor toe die deze laffe moord bedreven had. Ze dacht niet aan haar hoge leeftijd, wel aan haar zelfrespect toen ze om een ontmoeting vroeg. Ze liet hem weten dat zij hem de rest van het goud wilde wijzen, dan kon hij het aan haar zoon geven.

De Thrakiër geloofde het in zijn hebzucht, ontmoette haar in het geheim en zei haar met zijn sluwe vleiersstem: " Hecuba, aarzel niet, geef mij die goudschat voor je zoon. Ik zweer je bij de goden, alles wat je geeft en vroeger gegeven hebt, zal hij ontvangen." Nors keek zij hem aan, die valse leugenaar! Zij kookte van woede en riep snel om hulp naar haar gevangen lotgenoten. Ze greep hem vast, stak haar vingers diep in zijn huichelende ogen en trok die uit hun kassen - in haar woede werd ook zij gewelddadig! Haar met schurkenbloed besmeurde handen rukten hem zelfs die holle kassen zonder ooglid uit het hoofd!

De Thrakiërs, ontsteld over de dood van hun koning, bestookten de Trojaanse vrouw met wapens en een regen van keien, maar Hecuba hapte met rauw gegrom naar alles wat op haar afkwam. Terwijl haar mond nog woorden trachtte te vormen, jankte ze luid! Die plek bestaat nog altijd; na dit voorval sprak men van ‘Hondengraf’, want Hecuba is daar nog lang, denkend aan haar leed, droef blijven janken in de velden van Thrakië. Haar lot ontroerde niet alleen het volk van Troje, maar ook de Griekse vijand, ja zelfs alle goden, tot Juno toe; want zij, zuster en vrouw van Jupiter, heeft zelf gezegd dat Hecuba zo’n einde niet had verdiend.